ଦେଶରେ ସୁନାର ଦାମ ବଢ଼ିବା ପରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ କିଣାକିଣି ଢାଞ୍ଚାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଛି। ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଭାରତର ସୁନା ଆମଦାନୀ ପ୍ରାୟ ୫୭.୭୫ ପ୍ରତିଶତ କମି ୨.୩ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ଆକଳନ ପରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଭାରତୀୟମାନେ କ’ଣ ସୁନା କିଣିବା କମାଇ ଦେଇଛନ୍ତି?
ତେବେ ଚିତ୍ରଟି ଏତେ ସରଳ ନୁହେଁ। ସୁନାର ଦାମ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଗ୍ରାହକମାନେ କିଣାକିଣି ବନ୍ଦ କରିବା ବଦଳରେ ନିଜ ବଜେଟ୍ ଅନୁସାରେ ଗହଣାର ଓଜନ କମାଉଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ପୂର୍ବରୁ ଯେତିକି ଟଙ୍କାରେ ଅଧିକ ଓଜନର ଗହଣା କିଣୁଥିଲେ, ଏବେ ସେହି ବଜେଟ୍ରେ ହାଲୁକା ଗହଣା ନେଉଛନ୍ତି।
ସୁନା ଆମଦାନୀ କମିଲେ କିଣାକିଣି ବି କମିଛି କି?
ବିଦେଶରୁ ଭାରତକୁ ସୁନା ଆସିବା ଏବଂ ଦୋକାନରୁ ଗ୍ରାହକ ସୁନା କିଣିବା—ଏହି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବିଷୟ। ଆମଦାନୀ କମିଛି ବୋଲି ଦୋକାନରେ ସୁନା ବିକ୍ରି ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁପାତରେ କମିଛି ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ।
ବଜାରରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସୁନା ଷ୍ଟକ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି ହୋଇପାରେ। ଏହାଛଡ଼ା ଅନେକ ଗ୍ରାହକ ପୁରୁଣା ସୁନା ଦେଇ ନୂଆ ଗହଣା ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ନୂଆ ସୁନା ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଆମଦାନୀ ନକରି ମଧ୍ୟ ବଜାରରେ କିଣାକିଣି ଜାରି ରହିପାରେ।
ତେବେ ମହଙ୍ଗା ସୁନାର ପ୍ରଭାବ ଚାହିଦା ଉପରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଉଚ୍ଚ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଯୋଗୁଁ ୨୦୨୬ରେ ଭାରତରେ ଗହଣା, ମୁଦ୍ରା ଓ ସୁନା ବିସ୍କୁଟର ମୋଟ ଚାହିଦା ୫୦ରୁ ୬୦ ଟନ୍, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ କମିପାରେ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ସୁନା ମହଙ୍ଗା, ଗହଣା ହେଉଛି ହାଲୁକା
ମହଙ୍ଗା ସୁନାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ଗହଣାର ଓଜନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବିଶେଷକରି ବିବାହ ଭଳି ଅବସରରେ ଗହଣା କିଣିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାହକ ଓଜନ କମାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ପରିବାର ୧୦ ଗ୍ରାମର ଗହଣା କିଣିବାକୁ ବଜେଟ୍ ରଖିଥିଲେ, ଏବେ ସେହି ବଜେଟ୍ରେ ୬ରୁ ୭ ଗ୍ରାମର ହାଲୁକା ଡିଜାଇନ୍ର ଗହଣା କିଣିପାରନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଗହଣା କିଣିବା ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଗହଣାର ଓଜନ କମିଛି।
ଏହି କାରଣରୁ ବଜାରରେ ହାଲୁକା ଗହଣାର ଚାହିଦା ବଢ଼ୁଛି। ଗ୍ରାହକମାନେ ଡିଜାଇନ୍ ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ବେଶି ସାଲିସ୍ ନକରି ଓଜନ କମାଇ ମୋଟ ବିଲ୍କୁ ନିଜ ବଜେଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ପୁରୁଣା ସୁନା ବଦଳାଇ ନୂଆ ଗହଣା
ମହଙ୍ଗା ସୁନା ସମୟରେ ପୁରୁଣା ଗହଣା ବଦଳାଇ ନୂଆ ଗହଣା ନେବା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇଛି। ଘରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ସୁନା ଦେଇ ନୂଆ ଗହଣା ତିଆରି କଲେ ନୂଆ ସୁନା କିଣିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନଗଦ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିପାରେ। ତେବେ ପୁରୁଣା ସୁନା ବଦଳାଇବା ସମୟରେ ଏହାର ଶୁଦ୍ଧତା, ମୂଲ୍ୟାୟନ, କଟୋତି ଏବଂ ନୂଆ ଗହଣାର ମେକିଂ ଚାର୍ଜକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଜରୁରୀ।
ଓଜନ କମିଲେ ବି ଜୁଏଲେରୀ ବ୍ୟବସାୟର ଆୟ କେମିତି ବଢ଼ୁଛି?
ସୁନା ବଜାରରେ ଏଠାରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ଗଣିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ସଂଗଠିତ ଜୁଏଲେରୀ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ବିକ୍ରି ଓଜନ ହିସାବରେ ୧୩ରୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ କମି ୬୨୦ରୁ ୬୪୦ ଟନ୍ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସୁନାର ଦାମ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ବଡ଼ ଜୁଏଲେରୀ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଆୟ ୨୦ରୁ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ିପାରେ।
ଏହାକୁ ସହଜ ଭାବେ ବୁଝିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ଗ୍ରାହକ ୧୦ ଗ୍ରାମ ସୁନା କିଣୁଥିଲେ। ଏବେ ଦାମ ବଢ଼ିବାରୁ ସେ ୭ ଗ୍ରାମ କିଣୁଛନ୍ତି। ଓଜନ କମିଲା, କିନ୍ତୁ ସୁନାର ଦାମ ବଢ଼ିଥିବାରୁ ୭ ଗ୍ରାମର ଗହଣା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ରାଶିର ବିଲ୍ ହୋଇପାରେ।
ଅର୍ଥାତ୍, ତରାଜୁରେ ସୁନାର ଓଜନ କମୁଛି, କିନ୍ତୁ ବିଲ୍ର ମୂଲ୍ୟ ସେହି ଅନୁପାତରେ କମୁନାହିଁ।
ସବୁ ଜୁଏଲରଙ୍କୁ ସମାନ ଫାଇଦା ମିଳୁନାହିଁ
ମହଙ୍ଗା ସୁନାର ପ୍ରଭାବ ବଡ଼ ଜୁଏଲେରୀ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଓ ଛୋଟ ସ୍ଥାନୀୟ ସୁନା ଦୋକାନୀଙ୍କ ଉପରେ ସମାନ ନୁହେଁ।
ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧିକ ଷ୍ଟକ୍ ରହିବା ସହ ପୁରୁଣା ସୁନା ବଦଳାଇବା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଯୋଜନା ରହିଥାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଛୋଟ ଦୋକାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ସୁନା କିଣି ଷ୍ଟକ୍ ରଖିବା ଅଧିକ କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।
ଗ୍ରାହକ ନୂଆ ସୁନା କିଣିବା ବଦଳରେ ପୁରୁଣା ସୁନା ଦେଇ ନୂଆ ଗହଣା ତିଆରି କଲେ ନୂଆ ସୁନାର ବିକ୍ରି କମିପାରେ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଛୋଟ ସୁନା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଆୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ମେକିଂ ଚାର୍ଜ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିପାରେ।
କେବଳ ଅଗଷ୍ଟ ମାସର ଆମଦାନୀ ଦେଖିଲେ ମିଳିବନି ପୂରା ଚିତ୍ର
ଅଗଷ୍ଟରେ ସୁନା ଆମଦାନୀ ପ୍ରାୟ ୫୮ ପ୍ରତିଶତ କମିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପ୍ରିଲରୁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬-୨୭ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ୧୭.୪୭ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସୁନା ଆମଦାନୀ କରିଛି। ଏହା ଗତବର୍ଷର ସମାନ ସମୟ ତୁଳନାରେ ୩.୩୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ।
ତେଣୁ ଅଗଷ୍ଟରେ ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ହ୍ରାସକୁ ସାରା ବର୍ଷର ସୁନା ଚାହିଦାରେ ସମାନ ହ୍ରାସ ବୋଲି ଧରିନେବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଆଗାମୀ କିଛି ମାସର ତଥ୍ୟ ହିଁ କହିବ ଯେ ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ମାସର ହ୍ରାସ ନା ବଜାରରେ କିଣାକିଣି ଢାଞ୍ଚାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି।
ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ବଢ଼ିବାର ପ୍ରଭାବ
ମେ ମାସରୁ ସୁନା ଆମଦାନୀ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି। ସରକାର ୧୩ ମେ ୨୦୨୬ରୁ ସୁନା ଓ ରୂପା ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ୬ ପ୍ରତିଶତରୁ ବଢ଼ାଇ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ କରିଛନ୍ତି।
ଆମଦାନୀ ମହଙ୍ଗା କରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଚାହିଦା କମାଇବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ଚାପ କମାଇବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଭାରତ ବିଦେଶରୁ ସୁନା କିଣିବା ପାଇଁ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ କରେ। ତେଣୁ ସୁନା ଆମଦାନୀ କମିଲେ ଡଲାର ବାହାରକୁ ଯିବା ଉପରେ ଚାପ କମିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ଟିକସର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ବଢ଼ିଲେ ତସ୍କରୀର ଆଶଙ୍କା
ସୁନା ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ବଢ଼ିବା ପରେ ଅତୀତରେ ତସ୍କରୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁନା ଆସିବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ତେଣୁ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟରେ ସୁନା ଆମଦାନୀ କମିଛି ବୋଲି ବଜାରରେ ମୋଟ ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁପାତରେ କମିଛି ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ। ଚାହିଦାର କିଛି ଅଂଶ ଅଣଆନୁଷ୍ଠାନିକ ରାସ୍ତାକୁ ଯାଇପାରେ।
ମହଙ୍ଗା ସୁନା ମଧ୍ୟରେ ରୂପା ପ୍ରତି ବଢ଼ୁଛି ଆଗ୍ରହ
ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଭାରତର ରୂପା ଆମଦାନୀ ୧୨୭ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ି ୧.୦୨ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏଥିରୁ ମହଙ୍ଗା ସୁନା ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଗ୍ରାହକ ରୂପା ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରୁଥିବା ସଙ୍କେତ ମିଳୁଛି।
ତେବେ ଏପ୍ରିଲରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ରୂପା ଆମଦାନୀ ୮.୮୧ ପ୍ରତିଶତ କମିଛି। ତେଣୁ କେବଳ ଅଗଷ୍ଟର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପ୍ରବଣତା ବୋଲି ଏବେଠାରୁ କହିହେବ ନାହିଁ।
ଆଗାମୀ ପର୍ବ ଓ ବିବାହ ଋତୁ ଉପରେ ନଜର
ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଧନତେରସ, ଦୀପାବଳି ଏବଂ ବିବାହ ଋତୁ ସୁନା ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ହେବ। ଏହି ସମୟରେ ଗ୍ରାହକମାନେ କେତେ ସୁନା କିଣୁଛନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁ ଧରଣର ଗହଣାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି, ତାହାରୁ ବଜାରର ପ୍ରକୃତ ଚିତ୍ର ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।
ସୁନା ଓ ରୂପା ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ କମାଇବା ନେଇ ସରକାର ବିଚାର କରୁଥିବା ଖବର ମଧ୍ୟ ଆସିଛି। ତେବେ ଏନେଇ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନାହିଁ। ଯଦି ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ସୁନା ଆମଦାନୀ ଓ ବଜାର ଦର ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଭାରତୀୟମାନେ ସୁନା କିଣିବା ଛାଡ଼ିଦେଲେ କି?
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଏହା ଲାଗୁନାହିଁ ଯେ ଭାରତୀୟମାନେ ସୁନା କିଣିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସୁନା ମହଙ୍ଗା ହେବା ପରେ କିଣାକିଣିର ଢାଞ୍ଚା ବଦଳିଛି।
ଗ୍ରାହକମାନେ ଅଧିକ ଓଜନର ଗହଣା ବଦଳରେ ହାଲୁକା ଗହଣା କିଣୁଛନ୍ତି, ପୁରୁଣା ସୁନା ବଦଳାଇ ନୂଆ ଗହଣା ନେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ବଜେଟ୍ ଅନୁସାରେ କିଣାକିଣି କରୁଛନ୍ତି।
ଅର୍ଥାତ୍, ସୁନାଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବା ନୁହେଁ, ମହଙ୍ଗା ସୁନା ମଧ୍ୟରେ ଓଜନ କମାଇ ବଜେଟ୍ ସମ୍ଭାଳିବା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ନୂଆ କିଣାକିଣି ଧାରା।
