ଭାରତ ଏବେ କେବଳ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ପଦକ ଜିତିବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କ୍ରୀଡ଼ା ଶକ୍ତି ଭାବେ ନିଜକୁ ଗଢ଼ି ତୋଳୁଛି। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ପ୍ରତିଭା ଚିହ୍ନଟ, ଉନ୍ନତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, କ୍ରୀଡ଼ା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସହାୟତାକୁ ଏକାଠି କରି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶର କ୍ରୀଡ଼ା ପରିବେଶକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’।
ପୁନଃସଂଗଠିତ ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଯୋଜନା ୨୦୨୬-୨୭ରୁ ୨୦୩୦-୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶର କ୍ରୀଡ଼ା ବିକାଶକୁ ଏକ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ରୂପରେଖା ଦେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏଥିପାଇଁ ୩୬,୪୪୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସମ୍ମିଳିତ ବ୍ୟୟବରାଦ ସହ ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ମହାସଂଘଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ସହାୟତା ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି, ସ୍କୁଲ ଖେଳପଡ଼ିଆରେ ଚିହ୍ନଟ ହେଉଥିବା ପ୍ରତିଭା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଜାତୀୟ ଦଳ ଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାୟତା ପାଇବ।
୨୦୨୬ ଜୁଲାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୪୯ଟି ନୂଆ କ୍ରୀଡ଼ା ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଥିବାବେଳେ ଏଥିପାଇଁ ୩,୧୭୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ କରାଯାଇଛି। ଦେଶରେ ୧,୦୬୭ଟି ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ ସହ ୨୬୭ଟି କ୍ରୀଡ଼ା ଏକାଡେମୀକୁ ସହାୟତା ମିଳିଛି। ୨,୭୪୫ ଜଣ ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, କ୍ରୀଡ଼ା ଉପକରଣ, ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଓ ମାସିକ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦିଆଯାଉଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଫଳରେ ଆର୍ଥିକ ଦୁର୍ବଳତା କିମ୍ବା ଭୌଗୋଳିକ ଦୂରତା ଯେପରି ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶରେ ବାଧା ନହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଢ଼ି ଉଠୁଛି। ଗାଁ ଓ ଛୋଟ ସହରରୁ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ଦିନର ଚାମ୍ପିଅନ୍ ଉଭା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଛି।
କ୍ରୀଡ଼ା କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ସରକାରଙ୍କ ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରାଥମିକତା ବଜେଟ୍ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। ୨୦୨୬-୨୭ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ରେ ଯୁବ ବ୍ୟାପାର ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପାଇଁ ୪,୪୭୯.୮୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି। ୨୦୧୩-୧୪ରେ ଏହି ଆବଣ୍ଟନ ୧,୨୧୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଏହି ବୃଦ୍ଧି କ୍ରୀଡ଼ାକୁ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯୁବ ବିକାଶ, ଫିଟନେସ୍, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ଜାତୀୟ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି।
‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’ର ନୂଆ ଢାଞ୍ଚାରେ ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର, SAI ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର, ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଏକାଡେମୀ ଓ ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସଂଯୋଜିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆଣିବାର ଉଦ୍ୟମ ହେଉଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଭା ଚିହ୍ନଟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ଙ୍କୁ ସହାୟତା ମିଳିବ।
‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଫିଡର ସ୍କୁଲ’ ଓ ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଦ୍ୟାଳୟ’ ମାଧ୍ୟମରେ ଛୋଟ ବୟସରୁ ପ୍ରତିଭା ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି। ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୬୫ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୩୫ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ବିଶାଳ ଯୁବଶକ୍ତିକୁ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଭାରେ ପରିଣତ କରିବା ଦେଶ ପାଇଁ ବଡ଼ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
କ୍ରୀଡ଼ା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାବେଶୀକରଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୀତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ। ମହିଳା କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍, ପାରା-ଆଥଲେଟ୍ ଏବଂ ଦେଶୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ଅଧିକ ମଞ୍ଚ ଦିଆଯାଉଛି। ସ୍କୁଲ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କ୍ରୀଡ଼ା ସହ ଶୀତକାଳୀନ, ବେଳାଭୂମି, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଜନଜାତି କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ସାମିଲ କରାଯିବା ଫଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଭା ପାଇଁ ନୂଆ ଦ୍ୱାର ଖୋଲୁଛି।
ଆଥଲେଟ୍ ଟ୍ରାକିଂ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ, ପୋଷଣ, କ୍ରୀଡ଼ା ମନୋବିଜ୍ଞାନ ଓ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାକୁ ଆହୁରି ପେଶାଦାର କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମାନଦଣ୍ଡ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନ୍ୟାସନାଲ କୋଚ୍ ଆକ୍ରେଡିଟେସନ ବୋର୍ଡ ଏବଂ ଏକୀକୃତ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମଧ୍ୟ କ୍ରୀଡ଼ା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସମନ୍ୱୟ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍ଙ୍କ ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏହି ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ନିବେଶର ଫଳାଫଳକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ଅଧିକ ପଦକ ଜିତିବା ନୁହେଁ; ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ କ୍ରୀଡ଼ା ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା।
ସ୍କୁଲ ଖେଳପଡ଼ିଆରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜାତୀୟ ଏକାଡେମୀ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୋଡିୟମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଢ଼ି ଉଠୁଥିବା ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତର କ୍ରୀଡ଼ା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ନୂଆ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ‘ଖେଲୋ ଇଣ୍ଡିଆ’ ଏବେ କେବଳ ଏକ ଯୋଜନା ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର କ୍ରୀଡ଼ା ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଫଳତାରେ ପରିଣତ କରିବାର ଏକ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ମିଶନ।
