ଦେଶରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନକୁ ଆହୁରି ବେଗବାନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ‘ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସରୋବର ଯୋଜନା’ (PM-SSY)କୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଜଳାଶୟ ଓ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରର ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ୫,୦୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ କ୍ଷମତାର ଭାସମାନ ସୋଲାର ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଏହା ସହ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Energy Storage System) ମଧ୍ୟ ବିକାଶ କରାଯିବ, ଯାହା ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣକୁ ଅଧିକ ସ୍ଥିର ଓ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ କରିବ।
ସରକାର ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ୫,୦୭୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୨୬-୨୭ରୁ ୨୦୩୦-୩୧ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ୧୦,୦୦୦ ମେଗାୱାଟ୍-ଘଣ୍ଟା କ୍ଷମତାର ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଢ଼ି ଉଠିବ, ଯାହା ଚାହିଦା ଅଧିକ ଥିବା ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।
ପାରମ୍ପରିକ ସୋଲାର ପାର୍କ ପାଇଁ ବିପୁଳ ଜମିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବାବେଳେ, ଏହି ଯୋଜନାରେ ଜଳାଶୟ ଉପରେ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ। ଫଳରେ କୃଷି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜମିର ଆବଶ୍ୟକତା କମିବ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ଜଳାଶୟ ଆଧାରିତ ସୋଲାର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନର ସମ୍ଭାବନା ୧୦୨ ଗିଗାୱାଟ୍ରୁ ଅଧିକ ରହିଛି।
ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧ କୋଟି ଟନ୍ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ୧୬ ହଜାରରୁ ୧୭ ହଜାର ନୂତନ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ ଭାସମାନ ସୋଲାର କ୍ଷମତା ଥିବାବେଳେ ଏହି ଯୋଜନା ପରେ ଏହା ୫,୭୦୦ ମେଗାୱାଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ସୋଲାର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି। ୨୦୧୪ରେ ଦେଶର ସୋଲାର କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୩ ଗିଗାୱାଟ୍ ଥିବାବେଳେ, ୨୦୨୬ ଜୁନ୍ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ୧୬୨.୧୫ ଗିଗାୱାଟ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ସହ ସୋଲାର ଶକ୍ତି ଭାରତର ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନର ସର୍ବବୃହତ୍ ଉତ୍ସ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ଜାତୀୟ ସୋଲାର ମିଶନ, ସୋଲାର ପାର୍କ ଯୋଜନା, ଗ୍ରୀନ୍ ଏନର୍ଜି କରିଡର, ପିଏମ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘର ମୁଫ୍ତ ବିଜୁଳି ଯୋଜନା ଏବଂ ପିଏମ୍-କୁସୁମ ଯୋଜନା ପରି ପଦକ୍ଷେପ ଦେଶର ସୋଲାର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପରିବାର ଘର ଛାତ ଉପରେ ସୋଲାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରିଥିବାବେଳେ ୨୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କୃଷକ ସୋଲାର ପମ୍ପର ସୁବିଧା ପାଇଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଭୂମିକା ବଢ଼ିଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସୋଲାର ଆଲାଏନ୍ସ (ISA) ଓ ‘ଓନ୍ ସନ୍, ଓନ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ, ଓନ୍ ଗ୍ରିଡ୍’ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଅଭିଯାନରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛି। ନୂଆ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସରୋବର ଯୋଜନା ଦେଶକୁ ସବୁଜ ଶକ୍ତି ଓ କାର୍ବନମୁକ୍ତ ଅର୍ଥନୀତି ଦିଗରେ ଆହୁରି ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଆଗକୁ ନେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
