ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ ଓ ୧୬ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଦୁଇଦିନିଆ ଜାତୀୟ କର୍ମଶାଳା; ଯୋଗଦେବେ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଗବେଷକ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଶେଷଜ୍ଞ, ବଜ୍ରପାତର ଆଗୁଆ ସୂଚନା ପାଇଁ AI ଓ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଫୋକସ୍; ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ ୨୦୨୭ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ଓ ୨୦୨୭–୨୦୩୦ ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ୍, ବଜ୍ରପାତ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ଓ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ବଜ୍ରପାତର ସଠିକ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ, ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା ଓ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆୟୋଜିତ ହେବ ଦୁଇଦିନିଆ ଜାତୀୟ କର୍ମଶାଳା। ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (OSDMA) ପକ୍ଷରୁ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ ଓ ୧୬ ତାରିଖରେ ହୋଟେଲ୍ ଲେମନ୍ ଟ୍ରି ପ୍ରିମିୟରଠାରେ ଏହି କର୍ମଶାଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟର ରାଜସ୍ୱ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରେଶ ପୂଜାରୀ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବେ।
ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ବୈଷୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୋଗଦେବେ। ବିଶେଷକରି କୃଷକ, କୃଷି ଶ୍ରମିକ, ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ କାମ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ବଜ୍ରପାତପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
କର୍ମଶାଳାର ପ୍ରଥମ ଦିନ ବଜ୍ରପାତ ଚିହ୍ନଟ, ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ପୂର୍ବାନୁମାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ କରିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ସାଟେଲାଇଟ୍ ତଥ୍ୟ, ନ୍ୟୁମେରିକାଲ୍ ୱେଦର ପ୍ରେଡିକ୍ସନ୍, ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ଓ ମେସିନ୍ ଲର୍ଣ୍ଣିଂ (ML) ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ରଖିବେ।
ଏହାସହ ପଞ୍ଚାୟତସ୍ତରରେ ପାଣିପାଗ ସମ୍ପର୍କିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ସହାୟକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ କରିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ବଜ୍ରପାତ ଘଟିବା ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଅଧିକ ସମୟ ହାତରେ ରଖି ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି କରାଯାଇପାରିବ, ସେଥିପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ବୈଷୟିକ ବିକଳ୍ପର ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବ।
କର୍ମଶାଳାରେ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD), ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ମେଟିଓରୋଲୋଜି (IITM), ନ୍ୟାସନାଲ୍ ରିମୋଟ୍ ସେନ୍ସିଂ ସେଣ୍ଟର (NRSC), ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ମିଡିୟମ୍ ରେଞ୍ଜ ୱେଦର ଫୋରକାଷ୍ଟିଂ (NCMRWF) ଏବଂ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ଆର୍ଥ ସାଇନ୍ସ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (NCESS)ର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଯୋଗଦେବେ।
ଏହାବ୍ୟତୀତ IIT ଭୁବନେଶ୍ୱର, NIT ପାଟନା, ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଶିକ୍ଷା ‘ଓ’ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ତ୍ରିପୁରା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ନିଜ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଗବେଷଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
କର୍ମଶାଳାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ବଜ୍ରପାତ ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଆହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମାଇବା ପାଇଁ ବାସ୍ତବମୁଖୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ରାଜ୍ୟର ବଜ୍ରପାତପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ବିପଦ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏବଂ କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିପଦ ଆକଳନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
ଏହାସହ ବଜ୍ରପାତରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମାନଦଣ୍ଡ, କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ବଜ୍ରାଘାତରେ ଆହତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଇବା ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେବେ।
ବଜ୍ରପାତର ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନାକୁ କେବଳ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନରଖି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ସମୟୋଚିତ ଭାବେ ପହଞ୍ଚାଇବା ହେବ କର୍ମଶାଳାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ।
ବିଶେଷକରି କୃଷକ, ବିଦ୍ୟାଳୟ, ବାହାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଶ୍ରମିକ ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ SMS, ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍, ଇଣ୍ଟରଆକ୍ଟିଭ୍ ଭଏସ୍ ରେସ୍ପନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ (IVRS), ସାଇରନ୍, ସ୍ଥାନୀୟ ଘୋଷଣା ଓ ଗୋଷ୍ଠୀଭିତ୍ତିକ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ।
ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବଜ୍ରପାତ ସମ୍ପର୍କିତ ସତର୍କବାର୍ତ୍ତା ଶେଷ ମାଇଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇବା, ଯାହାଫଳରେ ଲୋକମାନେ ବିପଦ ପୂର୍ବରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟ ପାଇପାରିବେ।
କର୍ମଶାଳାର ଅନ୍ୟତମ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ବଜ୍ରପାତ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ମାନକ ପରିଚାଳନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା SOPର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା। ଏଥିରେ କେଉଁ ସ୍ତରରେ କିପରି ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି ହେବ, କେଉଁ ବିଭାଗର କ’ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିବ ଏବଂ ବଜ୍ରପାତ ଘଟିଲେ କିପରି ଜରୁରୀକାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ, ସେସବୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ।
ଏଥିସହ ରାଜ୍ୟ, ଜିଲ୍ଲା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନାର ଅଗ୍ରଗତି ମାପିବା ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚକ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
ଏହି ଦୁଇଦିନିଆ ଜାତୀୟ କର୍ମଶାଳାରୁ ‘Lightning-Safe Odisha: 2027 Action Plan and 2027–2030 Roadmap’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ୍ରେ ବଜ୍ରପାତର ସଠିକ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ, ବିପଦପ୍ରବଣ ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ଜନସଚେତନତା, ସତର୍କ ସୂଚନାର ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଉଦ୍ଧାର ଓ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସାମିଲ କରାଯିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।
ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା, ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଭାଗିତା ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ବଜ୍ରପାତ ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ଏଡ଼ାଇହେବା ଯୋଗ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ରୋକିବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (OSDMA) ପକ୍ଷରୁ ରାଜ୍ୟର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ମୁକାବିଲା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଜାତୀୟ କର୍ମଶାଳା ବଜ୍ରପାତ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
