ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଶେଷ ଅଧିବେଶନରେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଏକୀକୃତ ବଜାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ମୁକ୍ତ-ଉତ୍ସ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ବ୍ରିକ୍ସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଚୀନ୍ ହାତକୁ ଯିବାକୁ ଥିବାରୁ, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଚୀନ୍ ଆଗାମୀ ଏଜେଣ୍ଡାରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇପାରେ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି।
ତେବେ ଚୀନ୍ର ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ଭାରତରେ ମିଶ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ। ବିଶେଷକରି ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତର୍କତା ରହିଛି।
ଭାରତୀୟ ବଜାରକୁ ଚୀନ୍ ସାମଗ୍ରୀର ପ୍ରବେଶ ନେଇ ଆଶଙ୍କା
ବ୍ରିକ୍ସକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ନେଇ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ମତ ରହିଛି। ଯଦି ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ କରି ବଜାରକୁ ଅଧିକ ଖୋଲାଯାଏ, ତେବେ ଚୀନ୍ର ବିପୁଳ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଭାରତୀୟ ବଜାରରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
ଏହା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦକ ଏବଂ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧାର ଚାପ ବଢ଼ିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ରୁ ଆସୁଥିବା ନିବେଶ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛି।
RCEPରୁ ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପଛରେ ଥିଲା ଚୀନ୍କୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା
ଚୀନ୍ରୁ ବ୍ୟାପକ ପରିମାଣରେ ସାମଗ୍ରୀ ଆସି ଭାରତୀୟ ବଜାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ—ଏହି ଆଶଙ୍କା ନୂଆ ନୁହେଁ। ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଭାରତ ଆଞ୍ଚଳିକ ବ୍ୟାପକ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ବା RCEP ଚୁକ୍ତିରୁ ଓହରି ଯାଇଥିଲା। ଚୀନ୍ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ସାମଗ୍ରୀ ଭାରତୀୟ ବଜାରକୁ ବହୁଳ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଥିଲା।
ଏହାପରେ ଭାରତ ନିଜର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାଗୀଦାରିକୁ ଅଧିକ ବିବିଧ କରିଛି। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ୟୁଏଇ, ୟୁକେ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଏବଂ EFTA ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ଆମଦାନୀ ଓ ରପ୍ତାନିର ଉତ୍ସକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଦିଗରେ ଭାରତ ଆଗେଇଛି।
AI ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା
ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ-ସୂତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନାରେ ଚୀନ୍ର ବୃହତ୍ ଭାଷା ମଡେଲ୍ ଏବଂ AI ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହିତ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଓ ବିକାଶ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।
ମୁକ୍ତ-ଉତ୍ସ AI ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଧାରଣା ତତ୍ତ୍ୱଗତ ଭାବେ ଅନେକ ଦେଶ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ନିର୍ମିତ AI ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ସହିତ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବିଷୟ ହୋଇପାରେ।
ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଅନେକ ଚୀନ୍ ଆପ୍ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଛି। ଏଥିସହ ଚୀନ୍ ନିର୍ମିତ କିଛି ଉପକରଣ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସତର୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଆସୁଛି।
କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ
ଚୀନ୍ର ଉତ୍ପାଦ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ନେଇ ଭାରତ ଏକା ଚିନ୍ତିତ ନୁହେଁ। ଜାପାନ, ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଅନେକ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ବିବିଧ କରିବା ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରତା କମାଇବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି।
ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ରିକ୍ସ ମଞ୍ଚରେ ଚୀନ୍ର ଏକୀକୃତ ବଜାର ଏବଂ ମୁକ୍ତ-ଉତ୍ସ AI ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କେତେଦୂର ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ହେବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ନଜର ରହିଛି। ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶକୁ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
