ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭୋଟର ତାଲିକାର Special Intensive Revision ବା SIRକୁ ନେଇ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଭିତରେ ମତଭେଦ ଥିବା ନେଇ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଏହାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ବଢ଼ିଛି। ରିପୋର୍ଟରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ସୁଖବୀର ସିଂହ ସାନ୍ଧୁ ଓ ବିବେକ ଯୋଶୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାର କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।
ବିଶେଷକରି Form 6ରେ SIR ସମ୍ପର୍କିତ ଅତିରିକ୍ତ ଘୋଷଣା ସାମିଲ କରିବା ଏବଂ ଭୋଟର ତଥ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣକୁ ନେଇ ଆପତ୍ତି ଉଠିଥିବା କଥା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ବିବେକ ଯୋଶୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମେ’ ମାସରେ ଏହି ଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଆଇନରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ Form 6ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ Registration of Electors Rules, 1960ରେ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଶୋଧନ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ମତ ସହ ସାନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ସହମତ ଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି।
ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ଯାଦବ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଯଦି ଦୁଇ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆଇନସମ୍ମତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ, ତେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କମିଶନର ବୈଠକ ଡାକିବା ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପଦକ୍ଷେପ କାହିଁକି ନିଆଯାଇନଥିଲା? ଯଦି ସେପରି ବୈଠକ ହୋଇନଥିଲା, ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ବିଷୟଟି ଉଠାଯାଇନଥିବାର କାରଣ କ’ଣ ବୋଲି ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। କ୍ୟାବିନେଟ୍ ସଚିବଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖାଯିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରଜତ ସେଠୀ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଦୁଇ କମିଶନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ସଂଗଠିତ ବିରୋଧ ଥିଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କମିଶନର ବୈଠକ ଡାକିବା ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରୁଥିଲା। ତେବେ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଦୁଇ କମିଶନର ଏକାଠି ବିରୋଧ କରିଥିଲେ କି ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରମାଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ତେବେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ମତଭେଦର ଚିତ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ। ECIର କହିବା ଅନୁସାରେ, ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ SIR ସମେତ ନିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ କମିଶନର ସର୍ବସମ୍ମତିରେ ହୋଇଛି।
କମିଶନର ମତ ହେଉଛି, ଦୁଇ କମିଶନରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଉଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସାଧାରଣ ଅଂଶ। ଏହାକୁ ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ମତଭେଦ ବୋଲି ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ECI ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ଏହା ପରେ ମୁଖ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି—SIRକୁ ନେଇ କମିଶନ ଭିତରେ ଉଠିଥିବା ଆପତ୍ତି କେବଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ଆଲୋଚନା ଥିଲା କି, ନା ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ମତଭେଦ ରହିଥିଲା? ଏହାର ଉତ୍ତର ପାଇଁ କମିଶନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଚିଠିପତ୍ର, ନୋଟ୍ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାର୍ବଜନୀନ ହେଲେ ଚିତ୍ର ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।
