ନେପାଳର ରାଜଧାନୀ କାଠମାଣ୍ଡୁସ୍ଥିତ ତ୍ରିଭୁବନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଭାରତ ଆସୁଥିବା କିଛି ବିମାନର ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଛି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ନେପାଳ ପୁଲିସର ଯାଞ୍ଚ ସହ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପଛରେ ରହିଛି ୧୯୯୯ ମସିହାର ଭୟଙ୍କର କାନ୍ଧାର ବିମାନ ଅପହରଣ ଘଟଣା।
ତ୍ରିଭୁବନ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ
କାଠମାଣ୍ଡୁ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଭାରତ ଯାଉଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିମାନର ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅଲଗା ସ୍କ୍ରିନିଂ ପଏଣ୍ଟ ରହିଛି। ଏଠାରେ ନେପାଳର ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ବ୍ୟାଗ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀକୁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି। ବିମାନ ଭିତରକୁ କୌଣସି ସନ୍ଦେହଜନକ ଜିନିଷ ଯେପରି ନଯାଏ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
କାନ୍ଧାର ବିମାନ ଅପହରଣ ପରେ ହୋଇଥିଲା ନିଷ୍ପତ୍ତି
୧୯୯୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୪ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର IC-814 ବିମାନ କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସଶସ୍ତ୍ର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଏହାକୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ। ବିମାନଟି ଅମୃତସର, ଲାହୋର ଓ ଦୁବାଇ ଦେଇ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କାନ୍ଧାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।
ପ୍ରାୟ ଏକ ସପ୍ତାହ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ସଙ୍କଟର ଅନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ମସୁଦ ଆଝାରଙ୍କ ସମେତ ତିନି ଜଣ ବନ୍ଦୀ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣା ପରେ କାଠମାଣ୍ଡୁ ବିମାନବନ୍ଦରର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ବିମାନ ସେବା ପୁଣି ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ୨୦୦୦ ମସିହା ଜୁନ୍ ୧ରୁ ବିମାନ ସେବା ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହ ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଯାଞ୍ଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା।
ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଓ ଇଣ୍ଡିଗୋ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ ଭାରତ ଆସୁଥିବା ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଓ ଇଣ୍ଡିଗୋର ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବୋର୍ଡିଂ ପାସ୍ ମିଳିବା ପରେ ଆଉ ଥରେ ଭାରତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକର୍ମୀଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ। ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବିମାନ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ନଥିବା କୁହାଯାଇଛି।
ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଜାରି ରହିଛି ଯାଞ୍ଚ
ଗତ ୨୬ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିଭୁବନ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ଉନ୍ନତି ହୋଇଛି। ଏକ୍ସ-ରେ ମେସିନ୍, ମେଟାଲ୍ ଡିଟେକ୍ଟର ଓ CCTV କ୍ୟାମେରାର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ତଥାପି, ବିଭିନ୍ନ ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସି ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟର ଅଭାବ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ରିପୋର୍ଟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି।
ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ଯାଉଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିମାନର ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚକୁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
