ଦେଶରେ ଔପଚାରିକ ରୋଜଗାର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଯୁବବର୍ଗଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବିକଶିତ ଭାରତ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା (PM-VBRY) ସଫଳତାର ସହ ଏକ ବର୍ଷ ପୂରଣ କରିଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୭୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଚାକିରି କରୁଥିବା ଯୁବକ-ଯୁବତୀ ଔପଚାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
୨୦୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଯୋଜନା ୨୦୨୭ ଜୁଲାଇ ୩୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିବ। ଯୋଜନା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୯୯,୪୪୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ୩.୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ସହ ୧.୯୨ କୋଟି ପ୍ରଥମ ଥର ଚାକିରିରେ ଯୋଗ ଦେଉଥିବା ଯୁବକ-ଯୁବତୀ ଉପକୃତ ହେବେ ବୋଲି ସରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
ଏହି ଯୋଜନାର ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଯେ, ଏହାରେ କର୍ମଚାରୀ ଓ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ଉଭୟଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଉଛି। ପ୍ରଥମ ଥର ଚାକିରି କରୁଥିବା ଏବଂ ମାସିକ ୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେତନ ପାଉଥିବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ୧୫ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକକାଳୀନ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ରାଶି ପାଇବେ। ଏହି ରାଶି ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମ କିସ୍ତି ଛଅ ମାସର ସେବା ପରେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ କିସ୍ତି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ସେବା ସହ ଆର୍ଥିକ ସାକ୍ଷରତା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ମିଳିଥାଏ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ନୂଆ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇ ଅତି କମରେ ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖୁଥିବା ନିଯୁକ୍ତିଦାତାମାନେ ପ୍ରତି କର୍ମଚାରୀ ପିଛା ମାସିକ ୩ ହଜାର ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଇବେ। ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରୋତ୍ସାହନକୁ ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଯାଇଛି, ଯାହା ଶ୍ରମନିର୍ଭର ଶିଳ୍ପରେ ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ।
ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲାଭାର୍ଥୀ ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ରାଶି ପାଇସାରିଛନ୍ତି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ମହିଳା, ଯାହା ଦେଶର ଔପଚାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାଙ୍କ ବଢ଼ୁଥିବା ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
ଏହି ଯୋଜନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି। ଇପିଏଫ୍ଓ (EPFO), ଆଧାର ପ୍ରମାଣୀକରଣ, ୟୁନିଭର୍ସାଲ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ନମ୍ବର (UAN), ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଚାଲାନ୍ ଓ ଫେସ୍ ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍ ଭଳି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି ଲାଭାର୍ଥୀଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଛି। ଡିବିଟି (DBT) ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ରାଶି ସିଧାସଳଖ ଆଧାର ସଂଯୁକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତାକୁ ପଠାଯାଉଛି।
ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ପିଏମ୍ ବିକଶିତ ଭାରତ ରୋଜଗାର ଯୋଜନା କେବଳ ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟିରେ ସହାୟକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଯୋଡ଼ିବା, ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସଂଗଠିତ ଶ୍ରମ ବଜାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ‘ବିକଶିତ ଭାରତ’ ଗଠନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣରେ ଏହି ଯୋଜନା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଭାବେ ଉଭା ହେବ ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
