ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଆସିଛି ଏକ ବଡ଼ ଖୁସିର ଖବର। ନୀତି ଆୟୋଗ (NITI Aayog) ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା Investment Friendliness Index (IFI) 2026ରେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୫ଟି ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ସହ ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ଗୋଆ ମଧ୍ୟ ଟପ୍ ପର୍ଫର୍ମର ତାଲିକାରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଏହି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶ ପାଇଁ କେତେ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ରହିଛି, ତାହାର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିଥାଏ। ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ସରକାରୀ ନୀତି, ଜମିର ଉପଲବ୍ଧତା, ସଡ଼କ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ବ୍ୟବସାୟ କରିବାର ସହଜତା, ସରକାରୀ ସେବାର ଦକ୍ଷତା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ମାନଦଣ୍ଡ ଆଧାରରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଇଛି।
କେମିତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା ଏହି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ?
୨୦୨୪ ଜୁଲାଇରେ ନୀତି ଆୟୋଗର ୯ମ ଗଭର୍ଣ୍ଣିଂ କାଉନସିଲ୍ ବୈଠକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶରେ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ Investment-Friendly Charter ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ନୀତି ଆୟୋଗକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୫-୨୬ରେ Investment Friendliness Index ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।
କାହିଁକି ଏହି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?
କେଉଁ କେଉଁ ମାନଦଣ୍ଡରେ ହୋଇଛି ମୂଲ୍ୟାୟନ?
ନୀତି ଆୟୋଗ କହିଛି ଯେ, ଭାରତକୁ ‘ବିକଶିତ ଭାରତ ୨୦୪୭’ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ବେସରକାରୀ ନିବେଶ ବହୁତ ଜରୁରୀ। ଶିଳ୍ପ, ନିଯୁକ୍ତି, ନୂଆ ଉଦ୍ଭାବନ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଭଲ ନିବେଶ ପରିବେଶ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ଦୁର୍ବଳତା ଚିହ୍ନଟ କରି ସଂସ୍କାର ଆଣିପାରିବେ।
Investment Friendliness Indexରେ ମୋଟ ୮୪ଟି ସୂଚକ ଆଧାରରେ ସମସ୍ତ ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୮ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ମୂଲ୍ୟାୟନ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ୮ଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି—
- ଭିତ୍ତିଭୂମି (Infrastructure)
- ବ୍ୟବସାୟ ପରିବେଶ (Business Climate)
- ସମ୍ବଳ ଉପଲବ୍ଧତା (Resources)
- ସରକାରୀ ନୀତି (Government Policy)
- ନିୟାମକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସହଜତା (Regulatory Ease)
- ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Institutional Environment)
- ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ (Financial Health)
- ପରିବେଶ ସ୍ଥିରତା (Environmental Resilience)
ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ୪ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି
ସ୍କୋର ଆଧାରରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ୪ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି—
- Top Performers – ୫୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍କୋର
- Frontrunners – ୪୫ରୁ ୫୦
- Emerging Performers – ୪୦ରୁ ୪୫
- Aspiring States – ୪୦ରୁ କମ୍
ଓଡ଼ିଶା Top Performers ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି।
ବଡ଼ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଆଗରେ?
ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ବର୍ଗରେ ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଥମ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟ ଟପ୍ ପର୍ଫର୍ମର ତାଲିକାରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଛି।
ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ
ନୀତି ଆୟୋଗ କହିଛି ଯେ, ଏହି ରିପୋର୍ଟ କେବଳ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ର୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ନୁହେଁ। ଏହା ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ କିଭଳି ବ୍ୟବସାୟ ପରିବେଶ ରହିଛି, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ଦେବ। ସେହିପରି ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ସଂସ୍କାର ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।
ଏହି ସଫଳତା ସହ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନିବେଶ ଗନ୍ତବ୍ୟ ଭାବେ ନିଜର ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଛି। ଏହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରାଜ୍ୟକୁ ଅଧିକ ଶିଳ୍ପ, ନୂଆ ନିବେଶ ଏବଂ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟିରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
