ନବରାତ୍ରୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱରୂପ ମା’ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହି ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତିପୀଠ ଓ ଦେବୀ ମନ୍ଦିରରେ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ମା’ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ତପସ୍ୟା, ଆତ୍ମସଂଯମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଟଳ ସଂକଳ୍ପର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ମା’ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ। ସେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଜପମାଳା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଶୋଭା ପାଇଥାଏ। ତାଙ୍କର ଏହି ରୂପ ସାଧନା, ତ୍ୟାଗ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରେ।
କଠୋର ସାଧନାରୁ ମା’ଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ‘ଅପର୍ଣ୍ଣା’ ନାମ
ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ପାର୍ବତୀ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ସାଧନା ଥିଲା ଅସୀମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାର ଉଦାହରଣ। ପ୍ରଥମେ ସେ ଫଳମୂଳ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କମାଇ ଶେଷରେ ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ।
ଏପରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିବାରୁ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ‘ଅପର୍ଣ୍ଣା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଅଟଳ ସଂକଳ୍ପ ଓ ନିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବା ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ମା’ଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ବାର୍ତ୍ତା
ନବରାତ୍ରୀର ଏହି ଦିନରେ ମା’ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଭକ୍ତମାନେ ମନର ଶାନ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆତ୍ମବଳ କାମନା କରନ୍ତି। ମା’ଙ୍କ ତପସ୍ୟା ମଣିଷକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ଜୀବନରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମ, ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଜରୁରୀ। କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ନ ହରାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ପ୍ରେରଣା ତାଙ୍କ ଆରାଧନାରୁ ମିଳିଥାଏ।
ମା’ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର:
“ଓଁ ଦେବୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ୍ୟୈ ନମଃ।”
ଧ୍ୟାନ ମନ୍ତ୍ର:
ଦଧାନା କରପଦ୍ମାଭ୍ୟାମକ୍ଷମାଳା କମଣ୍ଡଳୁ।
ଦେବୀ ପ୍ରସୀଦତୁ ମୟି ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ୍ୟନୁତ୍ତମା।।
