୨୦୨୨ରେ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି (AAP) ଗୋଆର ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରି ୨ଟି ବିଧାନସଭା ଆସନ ଏବଂ ୬.୭୭ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟ୍ ଶେୟର ହାସଲ କରିଥିଲା। ଏବେ ୫ ବର୍ଷ ପରେ ଦଳ ଏହି ଆଧାରକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାକୁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି।
୨୦୨୭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ନଜରରେ ରଖି ଗୋଆ ଫରୱାର୍ଡ ପାର୍ଟି (GFP) ସହ AAPର ମେଣ୍ଟ ଏହାର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି ଯେ, ଦଳ ଏବେ ନିଜର ଦୁଇଟି ଆସନର ସଫଳତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏଥିପାଇଁ ଦଳ ଆଞ୍ଚଳିକ ସହଯୋଗୀ, ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିବା କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଏହି ରଣନୀତି AAPକୁ ଗୋଆର ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରିବ କି?
ଗୋଆରେ AAPର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଫଳତା
୨୦୨୨ ନିର୍ବାଚନ ଗୋଆରେ AAP ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ନିର୍ବାଚନୀ ସଫଳତା ଥିଲା। ଦଳ ରାଜ୍ୟର ୪୦ଟି ଆସନରୁ ୩୯ଟିରେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦେଇଥିଲା। ଏଥିରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଆର ଭେଲିମ୍ ଏବଂ ବେନାଉଲିମ୍ ଆସନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।
ମୋଟ ୬୪,୩୫୪ ଭୋଟ୍ ପାଇ AAPର ଭୋଟ୍ ଶେୟର ୬.୭୭ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା। ଏହା ବିଜେପିର ୩୩.୩୧ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ୨୩.୪୬ ପ୍ରତିଶତ ତୁଳନାରେ କମ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା AAPକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗୋଆ ବିଧାନସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା।
ଗୋଆର ରାଜନୀତିରେ ଭୋଟ୍ ଅନେକ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜିତ ହେବା ଏକ ସାଧାରଣ ଘଟଣା। ୨୦୨୨ରେ ବିଜେପି ୨୦ଟି ଆସନ ଜିତିଥିବା ବେଳେ କଂଗ୍ରେସ ୧୧ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗୋଆନ୍ସ ପାର୍ଟି (RGP) ପ୍ରାୟ ୯.୮ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟ୍ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆସନରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।
କଂଗ୍ରେସର ଦୁର୍ବଳତା AAP ପାଇଁ ସୁଯୋଗ?
୨୦୨୭ର ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ୨୦୨୨ ତୁଳନାରେ ଅନେକ ବଦଳିଯାଇଛି। ୨୦୨୨ରେ ୧୧ଟି ଆସନ ଜିତିଥିବା କଂଗ୍ରେସର ୮ ଜଣ ବିଧାୟକ ପରେ ବିଜେପିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଫଳରେ କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ମାତ୍ର ୩ ଜଣ ବିଧାୟକ ରହିଗଲେ।
ଏହି ଘଟଣା AAP ଏବଂ GFPକୁ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଛି। ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଭୋଟରଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ, ନିଜ ଟିକେଟରେ ଜିତିଥିବା ବିଧାୟକଙ୍କୁ ଦଳରେ ଧରି ରଖିବାରେ କଂଗ୍ରେସ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ବିଜେପି ବିରୋଧରେ ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦଳ କିପରି ଲଢ଼ିବ?
ଏହି କାରଣରୁ AAP ଏବେ କେବଳ ନିଜର ପ୍ରଚାରରେ ସୀମିତ ନରହି ଗୋଆକୁ ଏକ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଥିର ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଭୋଟରଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
GFP ସହ ମେଣ୍ଟରେ କ’ଣ ରହିଛି ଲାଭ?
ଗୋଆରେ AAPର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ହେଉଛି ଏହାର ସୀମିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରଭାବ। ବିଜୟ ସରଦେଶାଇଙ୍କ ଗୋଆ ଫରୱାର୍ଡ ପାର୍ଟି ସହ ମେଣ୍ଟ କରି ଏହି ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ AAP ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
GFP ପାଖରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିଚୟ ଏବଂ ପରିଚିତ ନେତୃତ୍ୱ ରହିଥିବା ବେଳେ AAP ପାଖରେ ଜାତୀୟ ସଂଗଠନ ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଧାୟକ ଅଛନ୍ତି।
ଦୁଇ ଦଳ ‘ଗୋଆ ଫର୍ଷ୍ଟ’ ମେଣ୍ଟ ଅଧୀନରେ ବିଜେପି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ନିଜକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି।
ତେବେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ କମ୍ ନୁହେଁ। ୨୦୨୨ର ଭୋଟ୍ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ AAP ଏବଂ GFPର ମିଳିତ ଭୋଟ୍ ଶେୟର ପ୍ରାୟ ୮.୬ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ତେଣୁ କେବଳ ପୁରୁଣା ଭୋଟ୍କୁ ଯୋଡ଼ି ବଡ଼ ସଫଳତା ଆଶା କରିହେବ ନାହିଁ। AAPକୁ ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ଅଞ୍ଚଳ ବାହାରକୁ ଯାଇ ନିଜର ଭୌଗୋଳିକ ଆଧାର ବଢ଼ାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।
AAP ସାମ୍ନାରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଓ ସୁଯୋଗ
ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଆର ଆଧାର: ଦଳ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଆର ଦୁଇଟି ବର୍ତ୍ତମାନର ଆସନ ଏବଂ ସେଠାକାର ସଂଗଠନ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆରମ୍ଭ ବିନ୍ଦୁ ହୋଇପାରେ।
କଂଗ୍ରେସର ଦୁର୍ବଳତା: କଂଗ୍ରେସର ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଟରଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ ଯଦି ବିଜେପିର ବିକଳ୍ପ ଖୋଜନ୍ତି, ତେବେ AAP-GFP ଏହାର ଫାଇଦା ଉଠାଇପାରନ୍ତି।
ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ: ଦିଲ୍ଲୀ କିମ୍ବା ପଞ୍ଜାବ ମଡେଲକୁ ସିଧାସଳଖ ଗୋଆରେ ଲାଗୁ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ GFP ସହ ମିଶି ‘ଗୋଆ ଫର୍ଷ୍ଟ’ ଏଜେଣ୍ଡାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ AAP ଉପରେ ଥିବା ‘ବାହାର ଦଳ’ ଛାପକୁ କମାଇପାରିବ।
ତେବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ ବିରୋଧୀ ଭୋଟ୍ ବିଭାଜନ। କଂଗ୍ରେସ, AAP, RGP ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧୀ ଭୋଟ୍ ବାଣ୍ଟିଗଲେ ଏହାର ସିଧା ଫାଇଦା ବିଜେପିକୁ ମିଳିପାରେ।
୨୦୨୭ରେ AAP ପାଇଁ ସଫଳତାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଗୋଆ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ କେବଳ ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ସଫଳତାର ମାପକାଠି ବୋଲି ଧରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। AAP ପାଇଁ କିଛି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ।
- ୨ଟି ଆସନ ବଜାୟ ରଖିବା: ୨୦୨୨ର ସଫଳତା ଏକ ଥରର ଘଟଣା ନୁହେଁ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେବ।
- ୪ରୁ ୬ଟି ଆସନ: AAPକୁ ଗୋଆର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିପାରେ।
- ୭ରୁ ୧୦ଟି ଆସନ: ଏହା ଗୋଆର ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିର ସମଗ୍ର ସମୀକରଣକୁ ବଦଳାଇପାରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନର ଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଧାନସଭାରେ ୨୮ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଜେପି ନିର୍ବାଚନୀ ଦୌଡ଼ରେ ଆଗରେ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଗୋଆର ରାଜନୀତିରେ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ ବିଧାନସଭାର ସମ୍ଭାବନା ରହୁଥିବାରୁ ଛୋଟ ଦଳ ଏବଂ ନୂଆ ମେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ସବୁବେଳେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇଆସିଛି।
