ପୁରୀ: ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ଶେଷ ହେବା ପରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଥାଏ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ନାନଜଳ। ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ୧୦୮ କଳସ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ସ୍ନାନ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସଂଗ୍ରହ କରି ଘରକୁ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନଜଳ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କଲ୍ୟାଣର ପ୍ରତୀକ। ଏହାକୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ସ୍ନାନରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ମନୋକାମନା ପୂରଣ, ସୁସ୍ଥତା ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅସଂଖ୍ୟ ଭକ୍ତ ସ୍ନାନଜଳର ଟିକିଏ ଅଂଶ ପାଇବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି।
ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ୧୦୮ କଳସ ଜଳ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିସରର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୂଅରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ। ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହି ଜଳରେ କର୍ପୂର, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଇ ସ୍ନାନ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଏ।
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ପାଳିତ ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ। ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୀତିନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ସ୍ନାନମଣ୍ଡପରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ। ପରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ଗଜାନନ ବେଶ ଧାରଣ କରି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ସ୍ନାନଯାତ୍ରାକୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ଲୀଳା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କଥାନୁସାରେ, ମହାରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସମୟରୁ ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୋଇଆସୁଛି। ସେତେବେଳେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ନାନମଣ୍ଡପ ନଥିବାରୁ ଏକ ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଏହି ସ୍ନାନ ବିଧି ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହାକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ‘ମଞ୍ଚ ସ୍ନାନ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ପୂର୍ବ ରାତିରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ବିଶେଷ ନୀତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସେବକମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ବିଧିରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପରେ ପରଦିନ ସକାଳେ ଭବ୍ୟ ଆଚାର-ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଆସ୍ଥା, ପରମ୍ପରା ଓ ଭକ୍ତିର ଏହି ମିଳନ ଉତ୍ସବ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ।
